(on)mogelijk reorganiseren tijdens NOW

11 juni 2020 | Nienke Klazinga

(on)mogelijk reorganiseren tijdens NOW

De afgelopen periode hebben wij je meermaals op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen omtrent NOW. Een uitgebreide uitleg van NOW 2.0 vind je hier. Veel ondernemers zijn in de afgelopen maanden tot de conclusie gekomen dat hun personeelsbestand toch zal moeten inkrimpen, maar hebben dit uitgesteld vanwege de gevolgen daarvan in het kader van NOW 1.0. Ook hebben veel ondernemers eerst even afgewacht hoe het zou lopen met de coronacrisis. De vraag is nu of het noodzakelijk is die inkrimping opnieuw uit te stellen tot na NOW 2.0. Hieronder zetten wij de (on)mogelijkheden om te reorganiseren nader uiteen.

Ook NOW 2.0 kent enige negatieve gevolgen bij een personeelsinkrimping, met het doel zulke inkrimpingen zoveel als mogelijk te beperken. Het gaat om de volgende nadelen:

  • Daling loonsom
    Voor de berekening van het voorschot van NOW 2.0 wordt de loonsom van maart 2020 als uitgangspunt genomen. Indien achteraf blijkt dat de loonsom gedurende de subsidieperiode (juni – september 2020) is gedaald ten opzichte van de loonsom van maart 2020, wordt de uiteindelijke subsidie vastgesteld op een lager bedrag. Dit kan er zelfs toe leiden dat (een gedeelte van) de subsidie terugbetaald moet worden. Door een reorganisatie dalen de loonkosten. Als die daling in de subsidieperiode intreedt, leidt dat ertoe dat de uiteindelijke subsidie wordt vastgesteld op een lager bedrag dan het voorschot. 
  • Strafkorting bedrijfseconomisch ontslag
    De strafkorting van 150% van NOW 1.0 wordt verlaagd onder NOW 2.0. Bij NOW 2.0 wordt ‘slechts’ 100% van de loonsom in mindering gebracht van de werknemers waarvoor ontslag bij UWV WERKbedrijf wegens bedrijfseconomische redenen is aangevraagd in de subsidieperiode. De correctie vindt al plaats als de ontslagaanvragen zijn ingediend, dus niet pas als op het moment dat het ontslag daadwerkelijk intreedt en de loonsom daardoor daalt. 
  • 5%-korting bij grotere reorganisaties
    Naast de korting van 100% zal bij grotere ontslagaanvragen in het kader van de Wet Melding Collectief Ontslag (ontslag om bedrijfseconomische redenen voor 20 of meer werknemers in één district van UWV WERKbedrijf) een korting van 5% van de uiteindelijke NOW-subsidie worden opgelegd, tenzij er een akkoord over de ontslagaanvraag is bereikt tussen de werkgever en de belanghebbende vakbonden (of bij gebreke daarvan een andere vertegenwoordiging van werknemers). In het akkoord moet in ieder geval overeenstemming zijn bereikt over de noodzaak van het door de werkgever voorgestelde aantal te vervallen arbeidsplaatsen.

De laatstgenoemde sanctie is nieuw in NOW 2.0. Omdat de definitieve regeling van NOW 2.0 nog niet bekend is en naar verwachting pas op 22 juni gepubliceerd zal worden, bestaat er tot dat moment nog onduidelijkheid hoe deze sanctie precies uitwerkt. Niet helder is bijvoorbeeld wanneer de sanctie precies in werking treedt: op het moment dat een melding collectief ontslag bij UWV WERKbedrijf wordt gedaan, of op het moment dat een ontslagaanvraag bij UWV WERKbedrijf wordt ingediend waarop de WMCO van toepassing is, of zelfs al op het moment dat een beëindigingsovereenkomst wordt gesloten die onder deze werkingssfeer valt. Vanwege deze onduidelijkheden past terughoudendheid bij dergelijke collectieve ontslagen tot 22 juni a.s.

Welke vorm van reorganisatie is wél mogelijk?
Ondanks het feit dat NOW 2.0 nog steeds de nodige sancties op ontslag kent, betekent dat niet dat er helemaal geen mogelijkheden zijn om het personeelsbestand in te krimpen.

Het aangaan van beëindigingsovereenkomsten tijdens de looptijd van NOW (1.0 en 2.0) is namelijk gewoon toegestaan. Deze wijze van beëindiging heeft geen sanctie tot gevolg. Wel is het verstandig in een dergelijke overeenkomst de einddatum van de arbeidsovereenkomst niet te stellen op een datum voor 1 oktober 2020, om zo een daling van de loonsom in de subsidieperiode te voorkomen. Ook moet voorkomen worden dat de beëindigingsovereenkomst onder de werkingssfeer van de WMCO valt, gelet op de korting van 5%. Het aantal ontslagen (inclusief beëindigingsovereenkomsten) in een periode van 3 maanden binnen een werkgebied moet daarvoor beperkt blijven tot 19.

Ten slotte is het niet verlengen van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd ook nog altijd mogelijk. Ook daar is het raadzaam in gedachten te houden dat dit leidt tot een verlaging van de loonsom. Dit kan opgevangen worden door een verlenging tot 1 oktober 2020 af te spreken, mits er daardoor geen arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ontstaat.

Als je hulp wilt bij het onderzoeken van de mogelijkheden van een reorganisatie van de onderneming, zijn de advocaten van ons team Arbeidsrecht graag beschikbaar voor een nadere toelichting.

Team Arbeidsrecht
Nienke Klazinga