Home Actueel Archief Afscheid nemen van de agent: wat moet er nog worden afgerekend?

Afscheid nemen van de agent: wat moet er nog worden afgerekend?

Archief
27-09-16

Na het einde van de agentuurovereenkomst heeft een agent uiteraard nog recht op provisie de orders die vóór het einde van de agentuurovereenkomst zijn geplaatst provisie.

De agent heeft echter ook recht op provisie over orders die daarna (mits binnen een redelijke termijn) geplaatst worden, als deze te danken zijn aan de tijdens de duur van de agentuurovereenkomst door de agent verrichte werkzaamheden.

Als een nieuwe agent wordt aangesteld, geeft de wet overigens wel de mogelijkheid de provisie tussen de vorige en huidige handelsagent te verdelen.

Klantenvergoeding

In de praktijk zien we vaak dat partijen er van uitgaan dat een agent hoe dan ook recht heeft op een klantenvergoeding. Dit is niet het geval.

Er is geen klantenvergoeding verschuldigd:

  1. Als de beëindiging het gevolg is van een dringende reden, waarvan de agent een ernstig verwijt valt te maken. Dit gaat om uitzonderlijke situaties van zodanige aard dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden de overeenkomst in stand te laten, zelfs maar tijdelijk. Het niet behalen van targets of onvrede over de prestaties van de agent is op zichzelf niet voldoende.
  2. Als de agent onder omstandigheden op eigen initiatief stopt;
  3. Als een principaal na het vertrek van de agent geen profijt meer zal hebben van het werk van de agent.

Een agent heeft namelijk alleen recht op klantenvergoeding als:

a. de agent nieuwe klanten heeft aangebracht of de overeenkomsten met bestaande klanten aanmerkelijk heeft uitgebreid; én

b. de overeenkomsten met deze klanten de principaal ook na beëindiging nog aanzienlijke voordelen opleveren.

Het is aan de agent om dit te bewijzen.

Onlangs heeft het Hof van Justitie van de EU overigens bepaald dat een “nieuwe klant” ook een bestaande klant van de principaal kan zijn, indien die klant de producten waarvoor de agent was aangesteld nog niet eerder inkocht. Het maakt dan niet uit dat de producten die de klant eerder inkocht vergelijkbaar zijn met de producten waarvoor de agent is aangesteld. Of een klant als “nieuwe klant” wordt aangemerkt, hangt af van de vraag of de agent specifieke inspanningen en een specifieke verkoopstrategie nodig heeft gehad om ook een zakelijke relatie tot stand te brengen voor het assortiment waarvan de verkoop aan de agent is toevertrouwd. Dat het voor een agent makkelijker is om nieuwe producten te verkopen aan bestaande klanten is niet relevant voor de vraag of sprake is van “nieuwe klanten”, maar kan wel een rol spelen bij het bepalen van de hoogte van de klantenvergoeding.

De hoogte van de klantenvergoeding moet namelijk billijk zijn gegeven alle omstandigheden en dat wordt als volgt bepaald:

Stap 1: Vaststelling van hoeveel klantenvoordeel er overblijft. Dit wordt berekend op basis van de bruto-provisie (exclusief vaste onkostenvergoedingen), die de agent  in de laatste twaalf maanden met nieuwe en geïntensiveerde bestaande klanten heeft verdiend. Het bedrag dat hieruit voortvloeit moet worden gecorrigeerd met de volgende factoren: de duur van het bovengenoemde voordeel voor de principaal, het verloop van het klantenbestand en de versnelde ontvangst van provisie-inkomsten door de agent die in één keer een vergoeding krijgt uitgekeerd.

Stap 2: Billijkheidscorrectie: omstandigheden van het geval (zoals de duur van de agentuurovereenkomst; de reden van opzegging; de hoogte van de provisie; wel of geen concurrentiebeding; dalende of gestegen omzet) kunnen ertoe leiden dat het bedrag naar boven of naar beneden dient te worden aangepast. Ook het feit dat bepaalde onkosten van de agent na beëindiging van de overeenkomst komen te vervallen, is een reden voor matiging van de klantenvergoeding.

Stap 3: De vergoeding kan niet hoger zijn dan de bruto-provisie van één jaar berekend naar het gemiddelde van de laatste 5 jaar. 

What else?

Indien de agentuurovereenkomst in strijd met de wettelijke opzegregeling is beëindigd, kan de agent aanspraak maken op vergoeding van schade. Deze schadevergoeding wordt doorgaans vastgesteld op het bedrag aan provisie dat de agent nog zou hebben verdiend wanneer de correcte opzegtermijn zou zijn gehanteerd. Om dit te kunnen berekenen wordt gekeken naar de twaalf maanden direct voorafgaand aan de opzegging. In plaats van deze “gefixeerde” schadevergoeding kan de agent er ook voor kiezen om zijn daadwerkelijk geleden schade te vorderen.

Overigens kan ook de principaal schade claimen bij de agent als de handelsagent verwijtbaar onregelmatig opzegt / verwijtbaar handelt.

Nederlands recht

Het voorgaande geldt overigens alleen als de overeenkomst is gesloten onder Nederlands recht. Is de agent elders gevestigd en er is geen keuze gemaakt voor Nederlands recht in een agentuurovereenkomst, dan moet er worden afgerekend conform de regelingen in het land waar de agent gevestigd is. Heeft u vragen, neem gerust contact met mij op.

 

Deel dit artikel